مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان

مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان: پرسش یکی از والدین مهاجر

پرسش

من اهل ایران هستم و در انگلستان با شوهر بریتانیایی خود زندگی می کنم. از آنجا که همسر من فارسی صحبت نمی کند ما در خانه با یکدیگر به انگلیسی صحبت می کنیم. ما یک فرزند ۳ ماهه داریم که زمانی که همسرم خانه نیست یا ما دو نفر در کنار سایر افراد فارسی زبان هستیم، من با او به فارسی صحبت می کنم. اما مشکل من مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان است.

هنگامی که همسرم در خانه است برای من حرف زدن به زبان مادری دشوار است زیرا احساس می کنم او را از مکالمه خود حذف کرده ایم.  در واقع این کار احساس عجیب و غریبی به من می دهد. به خصوص که گاهی مایلم همسرم از آنچه به دخترم می گویم مطلع شود.

همسرم مدتی است در حال یادگیری فارسی به همراه دخترم است. اما در حال حاضر زمانی که همسرم به خانه می آید من به انگلیسی تغییر زبان می دهم. با این وجود، گاهی ناخودآگاه برای تشویق دخترم یا گفتن چیزی از فارسی استفاده می کنم. گاهی نیز یک جمله را به هر دو زبان می گویم. به طور کلی هیچ گونه استراتژی خاصی برای حرف زدن ندارم و به صورت تصادفی عمل می کنم. نگران این هستم که این روش باعث گیج شدن فرزندم شود. اگر چنین است چه روشی را برای استفاده صحیح تر از زبان پیشنهاد می کنید؟

در عین حال در کنار سایرین، به خصوص والدین همسرم که مخالف آموزش هر زبانی به غیر از انگلیسی به فرزندم در شش ماه اول هستند، احساس فشار اجتماعی می کنم. البته من توصیه آنها را نادیده می گیرم و با او در تنهایی به فارسی صحبت می کنم. اما در کنار آنها از حرف زدن به انگلیسی احساس بدی دارم. چه توصیه ای برای مکامه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان دارید؟

به طور کلی بزرگ ترین چالش من زبان مورد استفاده در کنار همسر، دوستان و اطرافیانی است که به زبان فارسی مسلط نیستند. آیا سیستمی برای برطرف کردن این مشکل وجود دارد؟

پاسخ:

این که چه زمانی به چه زبانی صحبت کنیم چالش اصلی والدین دو زبانه است. نگرانی اصلی بابت این موضوع است که چگونه بدون ناراحت کردن دیگران و ایجاد حس بی توجهی به آنان نیازهای کودک خود را به آموزش زبان مادری برطرف کنیم.

در اینجا باید بگویم بسیار خوشحالم که همسرتان در حال یادگیری زبان فارسی است. این امر نشان دهنده حمایت وی از زبان مادری شما است. اینکه والدین از یکدیگر در پرورش کودک دو زبانه حمایت کنند اهمیت زیادی دارد. در این مورد توصیه می کنم همسرتان صرفا برای کودکتان کتاب داستان های فارسی بخواند. این امر از این جهت توصیه می شود که همسرتان هنوز در ابتدای راه یادگیری است و امکان دارد که الگوهای اشتباهی را به فرزندتان انتقال دهد. اما خواندن از روی یک کتاب علاوه بر آشنا ساختن هر دو آنها با زبان فارسی به هیچ وجه موجب انتقال الگوهای اشتباه زبانی به کودک نمی شود. در عین حال همسرتان نیز نقشی در افزایش ورودی زبان فارسی به کودکتان ایفا کرده است.

بزرگترین تهدید برای زبان اقلیت در یک خانواده این است که خانواده به راحتی به زبان اکثریت تغییر موضع بدهند. در این صورت خیلی سریع تر از آنچه فکر کنید فرزندتان به زبان انگلیسی مسلط خواهد شد و زبان فارسی وی دچار مشکل خواهد شد. برای حل این مشکل توصیه می کنم تا جایی که ممکن است در مکالمات دو نفره به زبان فارسی خود وفادار باشید.

من می دانم که مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان چقدر حس عجیبی دارد. اما به شما توصیه می کنم با همسرتان در این مورد صحبت کنید و به او اطمینان دهید که مورد بی توجهی شما قرار ندارد. تجربه ثابت کرده است که مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان این والد اقلیت است که در مورد وضعیت حس ناراحت کننده ای دارد. در حالی که والد زبان اکثریت، با وجودی که چیزی هم از مکالمات نمی فهمد، مشکلی با موضوع ندارد. با همسرتان صحبت کنید و در مورد اهمیتی که آموزش زبان فارسی به فرزندتان برای شما دارد، توضیح دهید. از او بخواهید که هر زمان می خواست که در مورد جزئیات حرف هایتان چیزی بداند از شما بپرسد تا برای او ترجمه کنید. خودتان هم هر زمان که حس کردید نیاز است حرف هایتان را ترجمه کنید. فراموش نکنید که هر چه هر دو آنها فارسی را بیشتر بشنوند، سریع تر فرا می گیرند.

در اینجا به دشوارترین قسمت سوال شما می رسیم: «مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان یعنی خانواده شوهرتان». اول از همه خوشحالم که توصیه آنها را مبنی بر عدم آموزش زبان دوم در کنار انگلیسی نادیده گرفته اید. در واقع برعکس این توصیه صحیح است. در سراسر جهان کودکان به طور هم زمان چند زبان را با هم فرامی گیرند و مشکلی نیز پیدا نمی کنند. احتمالا مشکل آنان از جهت ناتوانی در ارتباط یافتن با کودک است. به همین دلیل می خواهند مطمئن شوند که کودک اول کاملا انگلیسی را فرا خواهد گرفت. هر چند ما متوجه نگرانی آنها هستیم و می دانیم این توصیه از عشق آنها بر می آید اما این توصیه به هیچ وجه علمی نیست.

توصیه می کنیم که برای حل مشکل مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان با افرادی که با آنها ارتباط زیادی دارید صحبت کنید. مقداری شواهد علمی و دلیل در مورد فواید دو زبانگی به آنها ارائه دهید و از شوهرتان نیز در این زمینه کمک بگیرید. به آنها لزوم تعهد به استفاده از زبان فارسی در اغلب موقعیت ها را توضیح دهید. به آنها بگویید که اگر شرایط برعکس بود یعنی شما در ایران بودید، همین اتفاق عینا برای زبان انگلیسی می افتاد.

موقعیت های زیادی وجود دارد که در آن مکالمه به زبان مادری در کنار غیر فارسی زبانان دشوار است، اما مطمئن باشید که این امر موجب سردرگمی فرزند شما نمی شود. فرزندتان به عنوان یک کودک دو زبانه متوجه تغییر زبان در حضور افراد دیگر می شود. در حالی که نیاز به ارائه ورودی ثابت و کافی از یک زبان اهمیت زیادی دارد، اما نباید یک قانون سخت گیرانه رابطه شما را با اطرافیان تحت تاثیر قرار دهد. فراموش نکنید که یادگیری زبان برای ارتباط یافتن با دیگران است، نه چسبیدن به یک قانون به هر قیمتی!

منبع

multilingualparenting

معرفی زبان مادری به کودک

معرفی زبان مادری به کودک: روش های ساده و کاربردی برای والدین

شاید اگر والدین دو زبانه ای باشید که در حال پرورش کودک یک زبانه هستید، همواره از خود در مورد نحوه معرفی زبان مادری به کودک سوال می کنید. در حالی که توصیه می شود از بدو تولد کودک را با هر دو زبان آشنا کنید، به این معنا نیست که بعدا نمی توانید این کار را انجام دهید. بسیاری از والدین مهاجر ترجیح می دهند که به دلایل مختلف زبان مادری خود را کمی دیرتر به کودک معرفی کنند. با این حال هنوز هم می توانید به روش های مختلف زبان مادری را در سن نوپا بودن یا حتی بزرگ تر به او آموزش دهید.

شکی نیست که هرچه والدین کودک را سریع تر با زبان دوم آشنا کنند، دو زبانگی آسان تر می شود. با این حال حتی اگر کودک هیچ تسلطی به زبان مادری شما ندارد، هنوز هم راه های زیادی برای آشنا ساختن او وجود دارد.

معرفی زبان مادری در اسرع وقت:

هنگامی که تصمیم به معرفی زبان مادری به کودک گرفتید، بلافاصله با آن زبان صحبت کنید. برای کودک نوپا یادگیری زبان به شکل طبیعی و ساده رخ می دهد. اگرچه ممکن است کودک تا مدتی دچار شوک اولیه شود، اما به سرعت با شرایط کنار می آید و شروع به یادگیری می کند.

اگر کودک شما از قبل به حرف افتاده است و با تغییر زبان کامل راحت نیست، راه های زیادی برای رفع مشکل و معرفی تدریجی زبان به او وجود دارد که می توانید در بین آنها یکی را انتخاب کنید.

با چیزهای سرگرم کننده شروع کنید:

برای شکستن یخ معرفی زبان مادری به کودک از آواز خواندن شروع کنید. کودکان عاشق آواز خواندن هستند و معمولا می توانند قبل از تسلط به یک زبان و جمله سازی، کلمات و عبارات اشعار را تکرار کنند. با هم کتاب بخوانید و بازی کنید. کلمات و عبارات جدید را در این بین به او معرفی کنید. اعمالی مانند پریدن، دویدن، جست و خیز و سینه خیز را به او یاد دهید و با هم انجام دهید. با هم اوقات سرگرم کننده ای را در زبان مادری داشته باشید.

از یک متن برای معرفی زبان مادری به کودک استفاده کنید:

یکی از روش های پرورش یک کودک دو زبانه استفاده از یک موقعیت یا یک متن برای صحبت به زبان مادری است. می توانید یک زمان از روز، برای مثال هر شب قبل از خواب یا یک یا دو ساعت بازی را به صحبت به زبان فارسی اختصاص دهید.

روش دو بار حرف زدن را امتحان کنید:

برای جلوگیری از شوک اولیه در کودک نوپا، از روش دو بار حرف زدن استفاده کنید. اول جمله خود را به زبان خارجی و بعد به زبان مادری بگویید. بدین ترتیب کودک به آرامی با کلمات زبان جدید آشنا می شود. زمانی که چیزی را به زبان مادری شما تکرار کرد او را تشویق کنید. کم کم استفاده از زبان خارجی را کمتر کنید و صرفا از زبان مادری خود استفاده کنید.

ثبات در زبان داشته باشید:

در معرفی زبان مادری به کودک، هر کودکی واکنش متفاوتی نشان می دهد. در حالی که برخی ممکن است از این تغییر استقبال کنند، برخی از کودکان نوپا در برابر آن مقاومت می کنند. اگر از اول با کودک به زبان خارجی صحبت کرده باشید، مقداری شوک در پی تغییر طبیعی است. اما در استفاده از زبان مادری ثبات داشته باشید. کودک به زودی به آن مسلط خواهد شد.

منبع

bilingualkidspot

ثبات در روش آموزش زبان اقلیت: چرا رعایت آن برای کودک مهاجر اهمیت دارد؟

وقتی از والدین مهاجر در مورد بزرگ ترین چالش در راه پرورش کودک دو زبانه می پرسیم، رایج ترین پاسخ عدم ثبات در روش آموزش زبان است. پس ثبات در ارائه ورودی زبان فارسی به کودک مهاجر چقدر اهمیت دارد؟ و برای ساده تر کردن تعهد به روش اموزش زبان چه کاری می توان انجام داد؟

چرا ثبات در روش آموزش زبان نقش مهمی دارد؟

هرچه کودک بیشتر در معرض زبانی قرار گیرد، احتمال اینکه بتواند به صورت فعال تر به آن زبان صحبت کند بیشتر می شود. مقدار قرار گرفتن در معرض زبان به سطح تعامل، کیفیت زبانی که کودک می شنود، میزان علاقه کودک و نگرش والدین نسبت به زبان بستگی دارد. با توجه به تعداد بالای متغیرها، تعیین یک زمان ثابت برای میزان قرارگیری کودک در معرض زبان که تضمین کننده دو زبانه شدن کودک باشد، غیر ممکن است. به صورت کلی یک سوم از زمان بیداری کودک زمان مناسبی برای آشنایی کودک مهاجر با زبان مادری است، اما به عنوان نیاز مطلق و به عنوان گارانتی نباید در نظر گرفته شود.

اگر هر دو والدین به دو زبان صحبت می کنند و این کار برای هر دو زبان به صورت مساوی انجام می گیرد، نیاز به ثبات در روش آموزش زبان کمتر از زمانی است که تنها یکی از والدین به زبان اقلیت صحبت می کند. تحقیقات نشان داده است که احتمال دو زبانه شدن کودک در خانواده ای که در آن تنها یکی از والدین به زبان اقلیت صحبت می کند، و این والد غالبا به زبان اکثریت تغییر موضع می دهد، به طور قابل توجهی پایین تر از خانواده هایی است که در ان پدر و مادر در استفاده از زبان اقلیت ثبات دارند.

چه عواملی انگیزه بخش شما برای دو زبانه کردن فرزندتان است؟

یکی از راه های خوب ایجاد ثبات در روش آموزش زبان اقلیت به کودک مهاجر فکر کردن به دلایل دنبال کردن این تصمیم است. ایا می خواهید فرزندتان دو زبانه شود تا از مزایای آن برخوردار شود؟ آیا خودتان دو زبانه پرورش یافته اید و تمایل دارید فرزندتان هم این طور بزرگ شود؟ آیا چیزی است که در محل زندگی شما یا در بین دوستانتان رایج است؟ یا اینکه می خواهید فرزندتان خانواده گسترده تری برای برقراری ارتباط داشته باشد و زمینه های فرهنگی شما را درک کند؟

هر آنچه که به شما انگیزه می دهد، از خود بپرسید که اگر به این هدف نرسید چه احساسی پیدا خواهید کرد؟ صادقانه پاسخ دهید. اگر واقعا مهم است، همین امر دلیلی برای ادامه راه است. اگر مهم نیست، شاید باید برای پرورش یک کودک دو زبانه به دنبال اهداف بهتری در درون خود باشید.

آیا این وضعیت باعث استرس و فشار بر روی شما می شود؟

اگر پاسخ شما به این سوال بله است، پس لطفا بنشینید و نفس عمیقی بکشید و به همه جنبه های آن فکر کنید. مستقل از هر چیزی که به شما در پرورش کودک دو زبانه انگیزه می دهد، آیا این امر ارزش استرس دائمی و عدم لذت بردن از همراهی کودکانتان را دارد؟ هر چند فارسیمیا بر آموزش زبان فارسی به کودک مهاجر تاکید دارد، اما اگر این امر برای شما بسیار دشوار است و لحظات شما را با کودک خراب می کند شاید بهتر است آن را مجددا ارزیابی کنید. شاید عدم ثبات در روش آموزش زبان به دلیل روش اشتباه شما باشد. شاید بهتر است روش های دیگری را امتحان کنید؟

آیا زبان مورد استفاده در خانه ارتباط شما را با کودکتان تحت تاثیر قرار داده است؟

این نیز یکی دیگر از دلایلی است که باید در وضعیت فعلی خود تجدید نظر کنید. عدم ثبات در روش آموزش زبان می تواند در پی احساس کاهش پیوند عاطفی با کودک مهاجر به دلیل زبان مورد استفاده پیش بیاید. زبان باید ارتباط و رابطه شما را با کودک بهبود ببخشد، نه اینکه مانعی بر سر راه آن گردد. شاید باید به روش بافت (توضیح داده شده در مطالب قبل) متوسل شوید تا همیشه بتوانید در بحث های جدی تر به زبانی که برای کودک ساده تر است با وی تعامل کنید.

راه هایی برای ثبات در روش آموزش زبان:

خب حالا تصمیم دارید که ثبات در روش آموزش زبان را رعایت کنید و به چند توصیه نیاز دارید؟ مانند هر تغییر دیگری که می خواهید در زندگی خود اعمال کنید، پرورش کودک دو زبانه نیز به زمان و کوشش نیاز دارد. ما خیلی دوست داریم که راهی مطمئن برای حفظ ثبات در روش آموزش زبان به شما ارائه دهیم اما شدنی نیست، چون اصلا وجود ندارد. اما می توانیم چند راه حل ارائه دهیم که شما بسته به شرایط خود یکی را انتخاب کنید.

چه زمانی به زبان اکثریت تغییر رویه می دهید؟

به مدت یک هفته یک دفتر یادداشت رویدادهای زبانی برای خودتان داشته باشید و شرایطی را که در آن به زبان اکثریت تغییر رویه می دهید یادداشت کنید. آیا متوجه الگوی خاصی می شوید؟

آیا زمانی که دیگران در کنار شما هستند و می خواهید آنها هم متوجه حرف های شما بشنود دچار عدم ثبات در روش آموزش زبان خود می شوید؟ آیا تا به حال از آنها نظرشان را پرسیده اید؟ آیا تا به حال به آنها گفته اید که چقدر یادگیری زبان مادری شما توسط فرزندتان برای شما اهمیت دارد؟ شاید اصلا لزومی نداشته باشد که به خاطر آنها به زبان اکثریت صحبت کنید.

آیا زمانی است که فرزندتان به زبان اکثریت پاسخ می دهد و شما عادت کرده اید که به همان زبان پاسخ او را بدهید؟ به خود یادآوری کنید که باید به زبان مادری خود وفادار باشید. در هر حال فرزندتان متوجه حرف های شما می شود.

آیا زمانی است که عجله دارید و احساس می کنید اگر چیزی را یک بار به زبان خارجی بگویید سریع تر از زمانی است که دو بار به زبان مادری بگویید؟ اگر چنین است، به کلماتی که کودک متوجه نمی شود دقت کنید و در زمان آرامش برای او توضیح دهید.

مسلما سوالات زیاد دیگری نیز هست که باید پاسخ داده شوند. در پاسخ به سوالات خود متوجه خواهید شد که آیا باید روش آموزش خود را تغییر دهید یا راهی بیابید که ثبات در روش آموزش زبان اقلیت را برای شما به ارمغان بیاورد. در هر صورت زیاد به خود سخت نگیرید. همین که فرزند شما در مسیر یادگیری قرار دارد و مقداری از زبان مادری شما را می فهمد باید به خود افتخار کنید.

صدایتان را می شنویم، شما تنها نیستید. کمی نزدیک تر بیایید تا فارسیمیا شما را به صورت مجازی در آغوش بگیرد!

منبع

multilingualparenting

نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری در کودک دو زبانه

احتمالا به عنوان والدین کودکانی دو زبانه از اهمیت قرار گرفتن فرزند خود در معرض زبان های مختلف خبر دارید. این اهمیت در صورتی که در جامعه ای زندگی می کنید که زبان مادری شما در اقلیت است، حیاتی تر نیز می شود. ایجاد شبکه ای از افراد برای حمایت از دو زبانگی در کودک مهاجر تاثیر زیادی دارد و در این بین نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری در کودک دو زبانه بسیار پر رنگ است.

نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری در انتقال میراث و فرهنگ:

فرهنگ و زبان دست در دست هم قدم می زنند. در این رابطه پدربزرگ و مادربزرگ موقعیت ایده آلی برای انتقال فرهنگ در خانواده دارند. مادربزرگ ها و پدربزرگ ها با صحبت کردن با نوه های خود در مورد سنت و آداب و رسوم کشور مادری نه تنها کلمات و عبارات فارسی را به وی انتقال می دهند، بلکه به کودک مهاجر در درک میراث و پس زمینه خود کمک می کنند.

به عنوان والدین مهاجر از کودکان خود بخواهید که از والدینتان در مورد سنت ها سوال بپرسند، ببینند چه تغییر کرده است، و اوضاع در جوانی آنها چگونه بوده است. احتمالا شما هم از صحبت های والدین خود چیزهای جدیدی کشف خواهید کرد. نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری در کودک دو زبانه به خصوص در انتقال فرهنگ به قدری پر رنگ است که پس از مدتی شور و شوق فرزندتان برای یادگیری زبان فارسی کار شما را تا حد زیادی تسهیل می کند.

کتاب خواندن:

ممکن است برای یک کودک مهاجر زیاد کتاب داستان فارسی خوانده نشود یا اصلا تجربه ای در این رابطه نداشته باشد. با توجه به برنامه پر مشغله بسیاری از والدین مهاجر، پیدا کردن زمانی برای کتاب خواندن برای کودک می تواند مشکل باشد. در اینجا است که نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری جلوه بیشتری پیدا می کند. اگر والدینتان در نزدیکی شما زندگی می کنند می توانند برخی روزها برای کودکتان کتاب بخوانند. اگر والدین شما در کشور خودتان زندگی می کنند، بهتر است از آنها بخواهید زمانی را به صورت آنلاین به قصه گویی برای کودک اختصاص دهند. کودکان قصه شنیدن را دوست دارند. مقاومت کودکی که قصه های شیرینی به زبان مادری بشنود در برابر یادگیری زبان مادری کمتر خواهد شد.

نامه دهی و پیام رسانی:

نوشتن و خواندن را با راه های قدیمی تماس تمرین کنید: نامه نوشتن و ارسال کارت پستال. پدر و مادربزرگ های نسل قدیم به این شکل از ارتباط عادت دارند، بنابراین از شرکت در آن خوشحال می شوند. نامه نوشتن خیلی وقت زیادی از شما نمی گیرد و همه ما از شادی دریافت یک نامه یا کارت با خبر هستیم. البته امروزه بسیاری از پدربزرگ و مادربزرگ ها از تلفن و کامپیوتر استفاده می کنند. بنابراین با ساخت ایمیل یا حساب کاربری در شبکه های اجتماعی برای والدین و کودک خود، آنها را به ارتباط بیشتر با یکدیگر تشویق کنید.

محرم راز:

شاید بگویید فرزندتان با شما رابطه خوبی دارد. اما برای هر کس زمان هایی پیش می آید که دوست دارد حرفش را به کسی غیر از والدینش بگوید. سعی کنید رابطه خوبی بین والدین خود و فرزندتان ایجاد کنید تا او حس همدلی و دوستی با آنها داشته باشد. نقش مادربزرگ و پدر بزرگ به عنوان حامیان زبان مادری در این مورد نیز خاص است. کودکی که می تواند حرف و احساسات خود را به هر زبانی بیان کند، در واقع به تسلط بالایی از زبان دست یافته است.

اگر پدر و مادربزرگی وجود ندارد:

البته هر خانواده ای ممکن است از نعمت داشتن بزرگ تر برخوردار نباشد. با این حال مزایای وجود پدر و مادربزرگ برای کودک به قدری زیاد است که در صورت امکان سعی کنید از اطرافیان یا دوستان کسی را بیابید که چنین خلائی را برای فرزند مهاجر شما پر کند.

«هر بچه ای برای اینکه در این جهان ناشناخته کمی امن تر رشد کند، به پدر و مادربزرگ نیاز دارد.» چارلز و آن مورس

منبع

multilingualparenting

سواد دو زبانه: کودک مهاجر چه زمانی باید خواندن و نوشتن را به زبان مادری فرا بگیرد؟

دو زبانگی جنبه های مختلفی دارد. صحبت کردن به یک زبان صرفا بخش کوچکی از دو زبانگی است. سوادآموزی به زبان مادری نیز برای کودکان مهاجر اهمیت زیادی دارد. یکی از تصمیمات مهم والدین مهاجر برای پرورش یک کودک دو زبانه این است که به فرزند خود علاوه بر دو زبانگی، سواد دو زبانه هم بیاموزند. اگر تماس داشته باشید که فرزندتان به هر دو زبان بتواند بخواند و بنویسد، احتمالا از خود پرسیده اید که باید از چه زمانی شروع کنید.

آیا کودک دو زبانه باید اول در یک زبان مهارت یابد و بعد اقدام به یادگیری خواندن و نوشتن در زبان دیگر کند؟ یا می تواند هم زمان به هر دو زبان مسلط شود؟ پاسخ به این سوال به وضعیت خانواده و کاری که شما به عنوان والدین می توانید برای فرزندتان انجام دهید بستگی دارد.

کودک مهاجر از چه زمانی می تواند خواندن و نوشتن به زبان فارسی را شروع کند؟

بسته به جایی که زندگی می کنید پاسخ به این سوال اغلب متفاوت است.  در مکان هایی مانند آمریکا و استرالیا کودک قبل از مدرسه مهارت های سوادآموزی را شروع می کند. با این حال، کودکان ساکن فنلاند معمولا تا سن ۷-۸ سالگی آموزشی در این رابطه دریافت نمی کنند.

خواندن و نوشتن مهارت های مهمی در زندگی هستند. ما باید از بدو تولد برای فرزند خود کتاب بخوانیم و عشق به کتاب را در او نهادینه کنیم. باید از ماه های اول به او مداد و کاغذ بدهیم تا مهارت های حرکتی وی را تقویت کنیم.

با این حال در مورد سن یا زمانی خاص جهت آموزش سواد دو زبانه عوامل بسیاری باید در نظر گرفته شود. بهتر است برای این امر از کودک پیروی شود. برخی از کودکان از روزهای اول علاقه نشان می دهند. در این صورت بهتر است علاقه وی پرورش یابد. برای این گونه کودکان مشتاق انجام فعالیت های سرگرم کننده سواد آموزی، بازی با حروف و صداها از ۳ یا ۴ سالگی می تواند مفید باشد.

با این حال، برخی از کودکان نیز ممکن است در این سن علاقه ای به سوادآموزی نشان ندهند و وادار کردن آنها می تواند باعث شدید تر شدن نفرت آنها از یادگیری حروف زبان فارسی می شود. در چنین شرایطی بهتر است والدین مدت طولانی تری صبر کنند. به هر حال شما فرزند خود را بهتر از هر کسی می شناسید، بنابراین شما بهتر می دانید که او چه زمانی آماده آموزش سواد دو زبانه است.

منبع

bilingualkidspot

تصمیمات مهم والدین مهاجر در رابطه با کودکان و نوجوانان دو زبانه

خب تا به حال از مزایای دو زبانه بودن با خبر شده اید و اولین تصمیم خود را گرفته اید. تصمیم گرفته اید که دو زبانه شدن فرزندتان برای خانواده شما مسیر درستی است. حالا چه؟ تصمیمات زیاد دیگری باید بگیرید. در واقع تصمیمات مهم والدین مهاجر تقریبا پایانی ندارد. در ادامه شما را با چند مورد از آنها آشنا می کنیم.

فرزندمان چه زبان هایی را فرا خواهد گرفت؟

در واقع پاسخ به این سوال آسان به نظر می رسد. اما، بسته به شرایط خانواده شما، می تواند کاملا پیچیده شود. پاسخ به این سوال به زبان بومی شما، محل زندگی، زبان مشترک بین شما و همسرتان و زبان رایج در جامعه بستگی دارد.

اگر شما و شریک زندگی تان زبان های بومی متفاوتی دارید، تصمیم گیری می تواند بسیار آسان باشد. کودک می تواند هر دو زبان مادری شما را یاد بگیرد. اما اگر شما به یک زبان سوم بین خود صحبت می کنید، آیا کودک می تواند زبان سوم را هم فرا بگیرد؟ و اگر زبان جامعه نیز کاملا با زبان شما متفاوت باشد چطور؟ این امر به معنی وجود چهار زبان متفاوت است. آیا کودک می تواند هر چهار زبان را فرا بگیرد؟

اگر شما و شریک زندگی تان به زبان جامعه مسلط نیستید، باید به دنبال راهی برای آموزش آن به فرزندتان باشید. او می تواند از طریق مدرسه و تعامل با دوستان خارجی زبان جامعه را کسب کند.

چه کسی به چه زبانی صحبت کند؟

یکی دیگر از تصمیمات مهم والدین مهاجر تصمیم گیری بر سر استراتژی های مختلف زبانی و روش های انتقال زبان مادری است. همه چیز به دینامیک خانواده شما بستگی دارد.

یک والد- یک زبان: که در آن هر فرد به یک زبان متفاوت با فرزند خود صحبت می کند. این افراد می توانند والدین، اعضای خانواده یا پرستار بچه باشند.

زبان اقلیت در خانه (MLAH): والدین تصمیم میگیرند که زبان اقلیت صرفا در خانه صحبت شود و یادگیری زبان جامعه به محیط بیرون سپرده شود.

روش بافت (زمان و مکان): در این روش تصمیمات مهم والدین مهاجر بر سر محل صحبت کردن هر زبان است. برای مثال در یک خانواده تصمیم گرفته می شود که زبان اقلیت در طول هفته و در خانه و زبان اکثریت در آخر هفته ها و در محیط بیرون از خانه صحبت شود. در این مورد هم همه چیز به شرایط خانواده و محل زندگی آنها وابسته است.

روش مخلوط کردن زبان ها: این روش کاملا ازاد است و هیچ قانونی بر سر استفاده از زبان وجود ندارد. والدین و کودکان می توانند هر زمان که خواستند به زبان دوم تغییر موضع بدهند.

تمایل دارید فرزندتان در هر زبان چقدر مسلط شود؟

بسته به میزان قرار گرفتن کودک در معرض هر زبان، تسلط وی به آن متفاوت خواهد بود. معمولا یک زبان قوی تر است، که زبان اکثریت است. یعنی زبانی که معمولا در جامعه و یا مدرسه مورد استفاده قرار می گیرد. زبان اقلیت نیاز به توجه بیشتری دارد. ورودی این زبان در کودک کمتر است.

حالت رایجی که رخ می دهد یک کودک دو زبانه منفعل است که می تواند زبان مادری را درک کند اما قادر به پاسخ گویی نیست. در اغلب موارد این حالت در صورتی رخ می دهد که والدین به هر دو زبان مسلط هستند و زمانی که فرزندشان به زبان دوم با آنها صحبت می کنند والدین نیز به همان زبان پاسخ وی را می دهند.

به عنوان یکی از تصمیمات مهم والدین مهاجر اگر می خواهید فرزندتان در هر دو زبان مهارت داشته باشد، باید تلاش کنید که به اندازه کافی در معرض هر دو زبان قرار بگیرد. به عنوان یک قاعده کلی، کارشناسان حدود ۲۵-۳۰٪ از زمان بیداری را برای برقراری ارتباط به هر زبان برای تسلط یافتن کافی می دانند. با این حال همیشه کیفیت بر کمیت مزیت دارد.

آیا مایلید فرزندتان در هر دو زبان آموزش ببیند؟

تصمیم گیری در مورد آموزش و پرورش کودک احتمالا یکی از جدی ترین تصمیمات مهم والدین مهاجر است. در حالی که آموزش دو زبانه مزایای بسیاری برای خانواده ها دارد، ممکن است انتخاب این امر برای هر خانواده ای مناسب نباشد. برای تصمیم گیری بر سر این مورد باید ابتدا به این سوالات پاسخ دهید:

  • آیا می خواهید فرزند به بیش از یک زبان تحصیل کند؟
  • آیا می خواهید فرزندتان به هر دو زبان قادر به خواندن و نوشتن باشد؟
  • آیا یک مدرسه عادی را ترجیح می دهید یا یک مدرسه بین المللی و یا دو زبانه ؟

اگر آموزش دو زبانه را انتخاب کرده اید، یافتن یک مدرسه دو زبانه خوب یکی دیگر از تصمیمات مهم والدین مهاجر است. اگر چنین مدرسه ای در محدوده زندگی شما وجود ندارد، باید بر سر گزینه های دیگر مانند آموزش در خانه به زبان اقلیت تصمیم گیری کنید.

اهداف زبانی خانواده شما چیست؟

هر خانواده ای برای خود یک هدف زبانی دارد. بنابراین تصمیمات مهم والدین مهاجر باید با توجه به آینده مطلوب فرزند گرفته شوند. گزینه های زیادی وجود دارند و تصمیمات زیادی باید اتخاذ شوند. اما همه نه بر اساس لحظه، که باید بر اساس کل مسیر دو زبانگی تعریف شوند.

نگران این نباشید که خانواده های دیگر چه می کنند. هر خانواده ای شرایط خود را دارد. بر خانواده و اهداف زبانی خودتان تمرکز کنید. در این صورت تصمیمات خیلی ساده تر اتخاذ می شوند.

منبع

bilingualkidspot

روش بافت: روشی در آموزش زبان مادری به کودک مهاجر

روش های متنوعی برای پرورش یک کودک دو زبانه توسط زبان شناسان معرفی شده است. در مطالب قبل به دو روش یک والد- یک زبان و روش MLAH اشاره کردیم. این دو روش جز روش های بسیار پر طرفدار در میان مهاجران است. اما روش های متنوع دیگری هم برای دو زبانه شدن کودک مهاجر وجود دارد که در ادامه به معرفی روش بافت و مزایا و معایب آن می پردازیم.

روش بافت و یا زمان و مکان:

روش بافت مستلزم آن است که از هر زبان در یک بافت یا وضعیت متفاوت استفاده شود. در واقع استفاده از زبان به جایی که در آن هستید و کسی که کنار شما است بستگی دارد. برای مثال، اگر اعضای خانواده یا دوستان شما تنها به یک زبان خاص صحبت می کنند، در کنار آنها به زبانی مکالمه خواهید کرد که همه قادر به درک آن هستید. در روش بافت ممکن است خانواده به بازار بروند و در یک ساعت چندین بار بین زبان های مختلف تغییر موقعیت دهند. برای مثال در صحبت با فروشنده خارجی به زبان دوم و در گفتگو با یک دوست خانوادگی که در راه با او برخورد کرده اند به زبان مادری صحبت کنند.

راهی دیگر برای استفاده از روش بافت این است که خانواده در تمام روزها به یک زبان خاص صحبت می کنند، اما یک روز خاص یا یک ساعت خاص در روز را برای صحبت به یک زبان دیگر تعیین می کنند. بسیاری از خانواده های مهاجر این روش را انتخاب می کنند تا فرزندشان با یک زبان تماس بیشتری داشته باشد.

خانواده هایی که از روش بافت استفاده می کنند، معمولا در طول روز از زبان های مختلفی برای صحبت با یکدیگر استفاده می کنند.

مزایا:

  • کودک، شما به سرعت خواهد آموخت که با چه کسی و در کجا به چه زبانی صحبت کند. وی متوجه خواهد شد که در موقعیت های مختلف به زبان های مختلفی صحبت می کند.
  • دیگران از مکالمه های ما جدا نمی شوند زیرا با توجه به فرد پیش رو زبان مکالمه خود را تغییر می دهیم.

معایب:

  • واقعا هیچ نوع ثباتی در روش بافت وجود ندارد و می تواند موجب سردرگمی و بروز خطا در گفتار کودک شود.
  • کودک مهاجر ممکن است یک زبان را به دیگری بیشتر ترجیح دهد و در این صورت زبان دوم ورودی کمتری دریافت می کند.

پرورش کودک دو زبانه کار دشواری است و مستلزم پشتکار و صبر زیاد است. هر روشی را که برای خانواده خود مناسب تشخیص دادید، فراموش نکنید که ثبات در ارائه ورودی و تبعیت از قانون های خانه فاکتور اصلی موفقیت است.

منبع

bilingualkidspot

استفاده از موسیقی به عنوان ابزار یادگیری زبان دوم در کودکان مهاجر

استفاده از موسیقی به عنوان ابزار یادگیری زبان دوم راهی آسان برای آموزش زبان فارسی به کودکان مهاجر است زیرا موسیقی بخشی طبیعی از زندگی روزمره ما است. ما همه جا موسیقی می شنویم. در ماشین، در تلویزیون، و در طول خرید؛ بسیاری از والدین برای به خواب بردن فرزندشان آواز می خوانند؛ به فرزندمان شعرهای مختلفی یاد می دهیم تا به او در یادآوری بعضی چیزها کمک کنیم. به خاطر موسیقی است که قادر به حفظ برخی چیزهای دشوار می شویم. الفبا را نیز می توانید به سادگی با آهنگ به فرزندتان آموزش دهید. بنابراین اگر مایلید فرزندتان را با زبان مادری خود آشنا کنید، موسیقی را فراموش نکنید.

کودکان می توانند قبل از حرف زدن شعر بخوانند:

بیشتر کودکان قبل از اینکه بتوانند جملات کاملی بسازند، می توانند یک شعر یا قسمتی از آن را بخوانند. به نظر می رسد که مغز ما با موسیقی کلمات را بهتر فرا می گیرد. به عنوان والدین مهاجر استفاده از موسیقی به عنوان ابزار یادگیری زبان دوم را دست کم نگیرید.

اشعار تمام انواع واژگان را آموزش می دهند:

از آهنگ های مختلف می توان برای آموزش انواع واژگان استفاده کرد. شعرهای زیادی در فارسی به آموزش الفبا، اعضای بدن، رنگ ها، وسایل نقلیه و غیره اختصاص دارند. با گشتی در اینترنت می توانید ده ها مورد از آنها را بیابید و با شکل و رنگ در کنار فرزندتان زبان فارسی را تمرین کنید.

از سوی دیگر بسیاری از اشعار معادل هایی در زبان دوم دارند. اگر فرزندتان شعری به زبان کشور خارجی در رابطه با اعضای بدن بلد است، معادل آن را در زبان فارسی بیابید و با هم مقایسه کنید.

قافیه به یادگیری کلمات مشابه و آماده شدن برای خواندن کمک می کند:

آهنگ های کودکان ساده هستند و قافیه هایی دارند که یادآوری آنها برای کودک آسان است. آموزش یافتن قافیه در زبان مهارت مهمی است که به خواندن در هر زبانی کمک می کند.

استفاده از حرکت به درک بهتر معنا کمک می کند:

استفاده از موسیقی به عنوان ابزار یادگیری زبان دوم صرفا شامل خواندن نمی شود. برخی آهنگ ها قابلیت اجرای نمایشی را هم دارند. کودک با اشاره به اعضای بدن در حین شعر خواندن درک بهتری از واژگان پیدا خواهد کرد. با رقص و اجرای نمایشی کودک می فهمد که هر چیزی که می گوید معنایی دارد.

کودک متوجه نمی شود که در حال یادگیری است:

حتی زمانی که کودک مهاجر معنی کلمات فارسی آهنگ را نمی داند، موسیقی چنان نقش مهمی در فرایند یادگیری بازی می کند که کودک اصلا متوجه فرآیند آموزش نمی شود. وقتی آهنگ پخش می شود، کودک فقط می خواند و می رقصد.

برای استفاده از موسیقی به عنوان ابزار یادگیری زبان دوم لازم نیست خواننده حرفه ای باشید، فقط کافی است که مشتاق باشید. اشعار مخصوص کودکان معمولا ساده هستند، بنابراین حتی اگر آنها را حفظ نیستید مدت زیادی از وقت شما را نخواهند گرفت.

منبع

bilingualkidspot

خواندن کتاب داستان برای کودک مهاجر: مزایای آن در آشنایی با زبان فارسی

روزی روزگاری داستان قبل از خواب راهی برای پیوند بیشتر خانواده ها در پایان روز بود. راهی برای به خواب رفتن در آغوش هم دیگر. اما امروزه با موج گزینه های موجود مانند تلویزیون، آیپد، بازی های ویدئویی، و بسیاری دیگر به نظر می رسد کتاب خواندن به رویایی از گذشته تبدیل شده است. جالب است بدانید که تحقیقات نشان می دهند که تنها درصد پایینی از خانواده هایی که فرزند زیر هفت سال دارند برای آنها کتاب می خوانند. در واقع برای والدین خسته و خواب آلود از استرس روزمره، به خواب بردن کودک با فناوری بسیار راحت تر است. خواندن کتاب داستان برای کودک مهاجر اهمیت بیشتری نسبت به کودکان عادی دارد.

خواندن کتاب داستان برای کودک مهاجر به ایجاد روتین کمک می کند:

کودکان روتین را دوست دارند. آنها دوست دارند که بدانند چه چیزی در انتظار انها است. اگر فرزندتان در تمام طول روز در بیرون از خانه در حال دویدن بوده است، یک نوازش خوب و داستانی به زبان مادری به کاهش استرس او کمک می کند.

با هم کتاب خواندن به گسترش واژگان فرزند کمک می کند:

هنگامی که صحبت از یادگیری واژگان به میان می آید، خواندن کتاب داستان برای کودک مهاجر به او کمک می کند که کلماتی را بشنود که در غیر این صورت ممکن نبود بشنود. داستان حافظه کودکان را نیز بهبود بخشد. قبل از اینکه بتوانند خود به صورت فعال از کلمه ای فارسی در صحبت هایشان استفاده کنند، باید چند بار آن را بشنوند. با تکرار یک داستان به آنها فرصت یادگیری بهتر زبان فارسی را می دهید.

داستان تخیل کودک را بهبود می بخشد:

تخیل یک کودک هیچ محدودیتی ندارد، اما باید تحریک شود. با گوش دادن به یک داستان و نگاه کردن به تصاویر، کودکان می توانند تصور کنند، رویا پردازی کنند و ادامه داستان را پیش بینی کنند. در موقع خواندن کتاب داستان برای کودک مهاجر بهتر است از او سوال بپرسید. «چرا این کار را کرد؟» «حالا چه می شود؟» «اگر گفتی این چیست؟»

داستان های زمان خواب به ایجاد پیوند قوی تر کمک می کند:

هیچ چیز بهتر از این نیست که بعد از یک روز پر انرژی با فرزند خود دراز بکشید و داستان بخوانید. وجود پیوند عاطفی بهتر بین والدین و کودک مهاجر به افزایش علاقه او نسبت به یادگیری زبان فارسی می انجامد.

کتاب خواندن برای کودک باعث ایجاد عادت خوب در او می شود:

کودکان از ما یاد می گیرند. با کتاب خواندن برای او قبل از خواب عشق به خواندن و زبان مادری را در او نهادینه می کنید. کتاب خواندن برای کودک مهاجر اهمیت زیادی دارد. این امر نه تنها برای بهبود سواد وی در فارسی، بلکه برای رشد کلی آنها نیز مفید است. نیازی نیست هر شب یک داستان بلند برای او بخوانید. یک یا دوستان کوتاه هم از سوی والدین خسته کفایت می کند.

«تخیل مهم تر از دانش است. دانش محدودیت دارد اما تخیل گرداگرد جهان پرواز می کند.» آلبرت انیشتین

منبع

bilingualkidspot

وظایف والدین مهاجر: ده کاری که برای آموزش زبان مادری به فرزند خود انجام می دهند

به عنوان پدر و مادر بهترین ها را برای فرزند خود می خواهید. همین موضوع بر نحوه زندگی و رفتار شما، از جمله انتخاب های شما از نوع غذا و لباس مدرسه تا محل زندگی، در تمام عمر تاثیر می گذارد. علاوه بر این وظایف والدین مهاجر در یک جنبه دیگر با سایر والدین متفاوت است: زبان مادری کودکان، حفظ و تقویت آن.

بیشتر حرف زدن:

تمام والدین دوست دارند با فرزند خود صمیمیت بیشتری داشته باشند، با هم بیشتر وقت بگذرانند و بیشتر حرف بزنند. اما والدین مهاجر به این امر اهمیت بیشتری می دهند. دغدغه های مهاجرت وقت زیادی از آنها می گیرد، اما این امر به معنی فراموش کردن وظایف والدین مهاجر نیست. میزان ورودی کودک از زبان مادری در تسلط وی به زبان اهمیت زیادی دارد. از همین رو والدین مهاجر به کمیت و کیفیت ورودی خود اهمیت بیشتری می دهند.

انتخاب دوره های تابستانی:

اگر به والدین فرصت انتخاب دوره های تابستانی را برای فرزند خود بدهند، اغلب دوره های آموزشی را انتخاب می کنند. برای والدین مهاجر این دوره ها ترجیحا دوره هایی است که زبان اقلیت را تقویت می کند. این دوره ها به خصوص برای خانواده هایی که امکان بازگشت به کشور خود را در زمان تعطیلات ندارند اهمیت بیشتری دارد.

دوستان فرزند:

والدین همیشه نگران دوستیابی فرزند خود هستند، اما وظایف والدین مهاجر در این مورد بسیار سنگین تر از والدین عادی است. اگر والدین عادی صرفا نگران روابط فرزند خود هستند، والدین مهاجر باید کسی را بیابند که هم به لحاظ تربیتی مشکلی برای فرزند آنها ایجاد نکند و هم به زبان مادری آنها مسلط باشد. وقتی به والدین مهاجر خبر می دهند که یک خانواده به تازگی از کشور آنها در نزدیکی ساکن شده اند، همه به این فکر می کنند که دوستی با آنها می تواند زبان مادری فرزندشان را تقویت کند.

برنامه های تلویزیونی:

تلویزیون و رسانه به بخش جدایی ناپذیر زندگی افراد تبدیل شده است. تقریبا هیچ بچه ای نیست که به برنامه های تلویزیونی یا بازی های کامپیوتری علاقه نداشته باشد. از وظایف والدین مهاجر انتخاب برنامه ای است که بالاخره شاید یک یا دو کلمه هم به فرزندشان در یادگیری زبان مادری کمک کند.

انتخاب مقصد تعطیلات:

خانواده های معمولی به فاکتورهایی نظیر امکانات تفریحی، آب و هوا و زیبایی های مقصد سفر توجه می کنند. اما برای خانواده های مهاجر چند زبانه که معمولا فرصت زیادی هم برای سفر ندارند، بازدید از خانواده در هر کجا جز اولویت ها قرار می گیرد. البته اغلب خانواده های مهاجر سعی می کنند که در طول سفر به فرزندشان خوش بگذرد. به هر حال آنها دوست دارند سال بعد هم فرزندشان به این سفر تمایل داشته باشد.

انتخاب اسباب بازی:

خرید اسباب بازی از وظایف هر والدینی است. اما این مورد در بین وظایف والدین مهاجر همواره بیشتر مورد تاکید قرار می گیرد. کودکان از طریق بازی بهتر فرا می گیرند. هنگامی که والدین مهاجر یک اسباب بازی می بینند که به زبان مادری انها شعر می خواند یا حرف می زند، بسیار خوشحال می شوند. پازل ها، بلوک های ساختمانی با حروف الفبا بر روی انها، کتاب های سه بعدی و چیزهایی از این دست اسباب بازی هایی هستند که در خانه هر والدین مهاجر که به یادگیری زبان مادری فرزند خود اهمیت می دهد دیده می شود.

خرید کتاب:

شاید والدین عادی تنها کتاب های جذاب برای فرزند خود می خرند. اما از وظایف والدین مهاجر خرید کتاب هایی است که در عین استفاده از زبان مادری فرهنگ وطن را نیز به خوبی منعکس کند. از همین رو شاید اغلب والدین مهاجر کتاب هایی را که نویسندگان بومی نوشته اند به کتاب های ترجمه شده از فرهنگ های دیگر ترجیح می دهند.

نگهداری مجلات قدیمی:

شاید شما مجله می خرید، آن را می خوانید و پس از مدتی دور می ریزید. اما والدین مهاجر چنین کاری نمی کنند. والدین مهاجر انها را نگه می دارند و از آنها به نحو مطلوب استفاده می کنند. مجلات قدیمی برای بازخوانی، یافتن کلمات جدید، یادگیری عبارات جدید، و بریدن کلمات از بین آنها بسیار مفید هستند.

فیلم گرفتن از پدر و مادر بزرگ:

در بین وظایف والدین مهاجر وظیفه آشنا کردن کودک با فرهنگ بومی خود از همه دشوارتر است. والدین مهاجر چنین فرصتی را از دست نمی دهند. آنها می دانند که فرزندشان چقدر می تواند از حرف زدن با افراد فامیل سود ببرد. آنها می دانند که فرزندشان باید زبان مادری را از افراد زیادی نظیر خاله، عمه، مادر و پدر بزرگ بشنود. به همین دلیل در هر فرصتی از فیلم گرفتن از والدین خود و تعریف داستان بهره می گیرند.

منبع

multilingualparenting