نوشته‌ها

یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل: پرسش یکی از والدین مهاجر

پرسش

سلام من در حال حاضر در آمریکا ساکن هستم و دوران بارداری خود را می گذرانم. از آنجا که ما تمایل داریم فرزندمان دو زبانه باشد، از همین الان سوالاتی در ذهنم هست. من و همسرم اهل ایران هستیم و فعلا در آمریکا ساکنیم. والدین ما صرفا به زبان مادری ما صحبت می کنند و قادر به صحبت به انگلیسی نیستند. ما تمایل داریم فرزندمان بتواند به زبان فارسی نیز صحبت کند و بنویسد تا بتواند با افراد فامیل در ایران ارتباط برقرار کند. با این وجود، من و همسرم هر دو شاغل هستیم و مطمئن نیستیم که بتوانیم خواندن و حرف زدن را به فرزند خود آموزش دهیم. از آنجا که مطمئنا او را در مهدکودک خواهیم گذاشت و ارتباط او با ما در طول هفته کم خواهد بود، احتمالا در اغلب موارد صرفا به زبان انگلیسی حرف خواهد زد. با وجود این شرایط، یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل چگونه امکان پذیر است؟ آیا آنها می توانند در مدت زمان محدودی که در خانه هستند زبان مادری ما را فرابگیرند؟ ضمنا من به مدارس دو زبانه هم فکر کرده ام، اما در جایی که زندگی می کنم چنین چیزی وجود ندارد. ممنون می شوم اگر توصیه هایی در مورد نحوه آموزش زبان مادری خود به کودکم به من داشته باشید؟

پاسخ:

اول از همه تبریک به خاطر عضو جدید خانواده تان! و با تشکر از شما به خاطر سوالتان که مطمئن هستم ذهن بسیاری از والدین شاغل را به خود مشغول کرده است.

اجازه دهید اول به آخرین سوالتان پاسخ بدهم، چگونه به کودکان زبان مادری خود را «آموزش بدهیم»؟ عبارت آموزش دادن را در گیومه قرار دادم، زیرا زمانی که زبان مادری خود را به فرزندتان منتقل می کنید، در واقع به او آموزش نمی دهید. کودکان زبان پدر و مادر خود و یا هر کسی را که از آنها مراقبت می کند، کسب می کنند. بنابراین یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل امکان پذیر است. اما از آنجا که شما ساعات کمی را با فرزند خود خواهید گذراند به تلاش زیادی از سوی شما در تمام جنبه ها نیاز دارد.

زبان خانه:

نکته دیگر اینکه ذکر نکرده اید که در حال حاضر شما و همسرتان به چه زبانی در خانه با یکدیگر صحبت می کنید (فارسی یا انگلیسی؟). اگر زبان مورد استفاده شما در خانه زبان مادری تان نیست، توصیه می کنیم همین امروز آن را به فارسی تغییر دهید. احتمالا از خودتان می پرسید علت این همه عجله برای چیست؟ نوزاد که هنوز به دنیا نیامده و یک یا دو سال طول می کشد تا شروع به حرف زدن بکند.

واقعیت این است که تعویض زبان مورد استفاده بین دو نفر کار ساده ای نیست و مدتی طول می کشد تا هر دو نفر به آن عادت کنند. زمانی که نوزاد به دنیا بیاید مشغله های شما به قدری زیاد می شود که دیگر زمانی برای تغییر عادات نیست. در صورتی که قبل از به دنیا آمدن کودک زبان خانه را به زبان فارسی تغییر داده باشید، موقعیت خوبی برای انتقال آن به فرزندتان خواهید داشت. برای تسهیل یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل از همین امروز باید برنامه ریزی کنید.

یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل با روش MLAH:

زمانی که هر دو شما به زبان مادری خود در خانه صحبت کنید، از روش زبان اقلیت در خانه (MLAH) استفاده کرده اید. در چنین شرایطی حتی اگر هر دو شاغل باشید، فرزندتان صبح، بعد از ظهر و در تعطیلات آخر هفته با زبان مادری شما تماس خواهد داشت. علاوه بر این، وی در صورت ارتباط یافتن با پدر و مادربزرگ مقدار بیشتری تعامل به زبان مادری خواهد داشت.

این واقعیت درست است که فرزندتان به محض ورود به مهدکودک با زبان انگلیسی تماس زیادی خواهد داشت. در جامعه و رسانه ها انگلیسی صحبت می شود و در آینده به احتمال زیاد دوستانی خواهد داشت که صرفا به زبان انگلیسی صحبت خواهند کرد. از همین رو بسیار مهم است که شما خانه را به ماوای زبان مادری خود تبدیل کنید و از استفاده از زبان انگلیسی با کودک به هر مقدار خودداری کنید. از همین امروز با چالش های خانواده های دو زبانه آشنا شوید و برای این موقعیت ها استراتژی هایی تعریف کنید. یکی از رایج ترین این موقعیت ها حرف زدن فرزندتان به زبان انگلیسی در پاسخ به حرف های شما است. فراموش نکنید که در این گونه موارد نباید از موضع خود عقب نشینی کنید و به زبان اکثریت با او حرف نزنید.

آموزش خواندن و نوشتن:

در رابطه با سواد خواندن و نوشتن، با وجود دشوارتر بودن، هنوز هم یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل امکان پذیر است. شما زمان زیادی را خواهید داشت تا به یک راه حل برسید. از همان ابتدا کتاب هایی را به زبان مادری در خانه گردآوری کنید تا فرزندتان با مفهوم کتاب و کتاب خوانی آشنا شود. زمانی که وی کمی بزرگ تر شد کتاب های تمرین نوشتار برای او تهیه کنید، و با صبر و حوصله دست او را بگیرید و روی خطوط بکشید. این کار را برای وی به لذت نقاشی کردن تبدیل کنید. سعی کنید در حین دنبال کردن خطوط بین فرم نوشتاری و صدای آن ارتباط برقرار کنید.

زمانی که فرزندتان به یادگیری علاقه نشان داد، با جریان پیش بروید و برای وی کتاب های آموزشی بیشتری تهیه کنید. اگر در اطراف شما مدرسه ای برای آموزش زبان فارسی وجود ندارد، می توانید در کنار سایر مهاجرین خود یک کلاس درس در آخر هفته درست کنید. یادگیری زبان اقلیت در کنار سایر افراد هم زبان و هم سال سریع تر ممکن می شود.

در آخر با آرزوی موفقیت در انتقال زبان مادری به فرزندتان، باید بگوییم که یادگیری زبان اقلیت توسط فرزندان والدین شاغل با تعهد و ثبات در استفاده از زبان مادری در خانه کاملا امکان پذیر است.

منبع

multilingualparenting  

ثبات در روش آموزش زبان اقلیت: چرا رعایت آن برای کودک مهاجر اهمیت دارد؟

وقتی از والدین مهاجر در مورد بزرگ ترین چالش در راه پرورش کودک دو زبانه می پرسیم، رایج ترین پاسخ عدم ثبات در روش آموزش زبان است. پس ثبات در ارائه ورودی زبان فارسی به کودک مهاجر چقدر اهمیت دارد؟ و برای ساده تر کردن تعهد به روش اموزش زبان چه کاری می توان انجام داد؟

چرا ثبات در روش آموزش زبان نقش مهمی دارد؟

هرچه کودک بیشتر در معرض زبانی قرار گیرد، احتمال اینکه بتواند به صورت فعال تر به آن زبان صحبت کند بیشتر می شود. مقدار قرار گرفتن در معرض زبان به سطح تعامل، کیفیت زبانی که کودک می شنود، میزان علاقه کودک و نگرش والدین نسبت به زبان بستگی دارد. با توجه به تعداد بالای متغیرها، تعیین یک زمان ثابت برای میزان قرارگیری کودک در معرض زبان که تضمین کننده دو زبانه شدن کودک باشد، غیر ممکن است. به صورت کلی یک سوم از زمان بیداری کودک زمان مناسبی برای آشنایی کودک مهاجر با زبان مادری است، اما به عنوان نیاز مطلق و به عنوان گارانتی نباید در نظر گرفته شود.

اگر هر دو والدین به دو زبان صحبت می کنند و این کار برای هر دو زبان به صورت مساوی انجام می گیرد، نیاز به ثبات در روش آموزش زبان کمتر از زمانی است که تنها یکی از والدین به زبان اقلیت صحبت می کند. تحقیقات نشان داده است که احتمال دو زبانه شدن کودک در خانواده ای که در آن تنها یکی از والدین به زبان اقلیت صحبت می کند، و این والد غالبا به زبان اکثریت تغییر موضع می دهد، به طور قابل توجهی پایین تر از خانواده هایی است که در ان پدر و مادر در استفاده از زبان اقلیت ثبات دارند.

چه عواملی انگیزه بخش شما برای دو زبانه کردن فرزندتان است؟

یکی از راه های خوب ایجاد ثبات در روش آموزش زبان اقلیت به کودک مهاجر فکر کردن به دلایل دنبال کردن این تصمیم است. ایا می خواهید فرزندتان دو زبانه شود تا از مزایای آن برخوردار شود؟ آیا خودتان دو زبانه پرورش یافته اید و تمایل دارید فرزندتان هم این طور بزرگ شود؟ آیا چیزی است که در محل زندگی شما یا در بین دوستانتان رایج است؟ یا اینکه می خواهید فرزندتان خانواده گسترده تری برای برقراری ارتباط داشته باشد و زمینه های فرهنگی شما را درک کند؟

هر آنچه که به شما انگیزه می دهد، از خود بپرسید که اگر به این هدف نرسید چه احساسی پیدا خواهید کرد؟ صادقانه پاسخ دهید. اگر واقعا مهم است، همین امر دلیلی برای ادامه راه است. اگر مهم نیست، شاید باید برای پرورش یک کودک دو زبانه به دنبال اهداف بهتری در درون خود باشید.

آیا این وضعیت باعث استرس و فشار بر روی شما می شود؟

اگر پاسخ شما به این سوال بله است، پس لطفا بنشینید و نفس عمیقی بکشید و به همه جنبه های آن فکر کنید. مستقل از هر چیزی که به شما در پرورش کودک دو زبانه انگیزه می دهد، آیا این امر ارزش استرس دائمی و عدم لذت بردن از همراهی کودکانتان را دارد؟ هر چند فارسیمیا بر آموزش زبان فارسی به کودک مهاجر تاکید دارد، اما اگر این امر برای شما بسیار دشوار است و لحظات شما را با کودک خراب می کند شاید بهتر است آن را مجددا ارزیابی کنید. شاید عدم ثبات در روش آموزش زبان به دلیل روش اشتباه شما باشد. شاید بهتر است روش های دیگری را امتحان کنید؟

آیا زبان مورد استفاده در خانه ارتباط شما را با کودکتان تحت تاثیر قرار داده است؟

این نیز یکی دیگر از دلایلی است که باید در وضعیت فعلی خود تجدید نظر کنید. عدم ثبات در روش آموزش زبان می تواند در پی احساس کاهش پیوند عاطفی با کودک مهاجر به دلیل زبان مورد استفاده پیش بیاید. زبان باید ارتباط و رابطه شما را با کودک بهبود ببخشد، نه اینکه مانعی بر سر راه آن گردد. شاید باید به روش بافت (توضیح داده شده در مطالب قبل) متوسل شوید تا همیشه بتوانید در بحث های جدی تر به زبانی که برای کودک ساده تر است با وی تعامل کنید.

راه هایی برای ثبات در روش آموزش زبان:

خب حالا تصمیم دارید که ثبات در روش آموزش زبان را رعایت کنید و به چند توصیه نیاز دارید؟ مانند هر تغییر دیگری که می خواهید در زندگی خود اعمال کنید، پرورش کودک دو زبانه نیز به زمان و کوشش نیاز دارد. ما خیلی دوست داریم که راهی مطمئن برای حفظ ثبات در روش آموزش زبان به شما ارائه دهیم اما شدنی نیست، چون اصلا وجود ندارد. اما می توانیم چند راه حل ارائه دهیم که شما بسته به شرایط خود یکی را انتخاب کنید.

چه زمانی به زبان اکثریت تغییر رویه می دهید؟

به مدت یک هفته یک دفتر یادداشت رویدادهای زبانی برای خودتان داشته باشید و شرایطی را که در آن به زبان اکثریت تغییر رویه می دهید یادداشت کنید. آیا متوجه الگوی خاصی می شوید؟

آیا زمانی که دیگران در کنار شما هستند و می خواهید آنها هم متوجه حرف های شما بشنود دچار عدم ثبات در روش آموزش زبان خود می شوید؟ آیا تا به حال از آنها نظرشان را پرسیده اید؟ آیا تا به حال به آنها گفته اید که چقدر یادگیری زبان مادری شما توسط فرزندتان برای شما اهمیت دارد؟ شاید اصلا لزومی نداشته باشد که به خاطر آنها به زبان اکثریت صحبت کنید.

آیا زمانی است که فرزندتان به زبان اکثریت پاسخ می دهد و شما عادت کرده اید که به همان زبان پاسخ او را بدهید؟ به خود یادآوری کنید که باید به زبان مادری خود وفادار باشید. در هر حال فرزندتان متوجه حرف های شما می شود.

آیا زمانی است که عجله دارید و احساس می کنید اگر چیزی را یک بار به زبان خارجی بگویید سریع تر از زمانی است که دو بار به زبان مادری بگویید؟ اگر چنین است، به کلماتی که کودک متوجه نمی شود دقت کنید و در زمان آرامش برای او توضیح دهید.

مسلما سوالات زیاد دیگری نیز هست که باید پاسخ داده شوند. در پاسخ به سوالات خود متوجه خواهید شد که آیا باید روش آموزش خود را تغییر دهید یا راهی بیابید که ثبات در روش آموزش زبان اقلیت را برای شما به ارمغان بیاورد. در هر صورت زیاد به خود سخت نگیرید. همین که فرزند شما در مسیر یادگیری قرار دارد و مقداری از زبان مادری شما را می فهمد باید به خود افتخار کنید.

صدایتان را می شنویم، شما تنها نیستید. کمی نزدیک تر بیایید تا فارسیمیا شما را به صورت مجازی در آغوش بگیرد!

منبع

multilingualparenting